Determinanty składni ad sensum i ad formam w zdaniach z podmiotem szeregowym.
The syntax of the serial subject in contemporary Polish poses many problems, especially in the normative context. Many publications emphasize that a verb predicate should be agreed upon based on realmeaning syntax - regardless of the features of the members of the series and the order (e.g. Stół i /...
| Publicado en: | Respectus Philologicus Vol. 41; no. 46; pp. 83 - 94 |
|---|---|
| Autor principal: | |
| Formato: | Artículo |
| Publicado: |
Vilnius University
2022
|
| Materias: | |
| Acceso en línea: | Ver este registro en EBSCOhost |
| Sumario: | The syntax of the serial subject in contemporary Polish poses many problems, especially in the normative context. Many publications emphasize that a verb predicate should be agreed upon based on realmeaning syntax - regardless of the features of the members of the series and the order (e.g. Stół i / lub / czy taboret stały obok siebie vs. Obok siebie stały stół i / lub / czy taboret), and only exceptionally the form of the personal word may be adapted to the nearest segment. However, as evidenced by empirical studies, such an approach is inconsistent with the actual state of affairs. Only in individual cases does the linguistic custom allow for an almost non-exceptional ad sensum syntax (Mąż i żona siedzieli naprzeciwko), and so many examples illustrating the ad formam syntax can be found (Nie Janek, ale Basia czytała najlepiej). There are even more sentences with a variant adaptation (Siedzą / siedzi naprzeciwko mąż i żona). The article lists all the tested series types that determine the real-meaning and formal-grammatical syntax, and they are formally and structurally characterized. Examples of series illustrating the accommodative variability are given as a kind of cliché. The presented material can be treated as a voice in the discussion on prescriptive comments on the syntax of the serialized subject, formulated in corrective publications. Składnia podmiotu szeregowego we współczesnej polszczyźnie nastręcza wielu problemów, zwłaszcza w kontekście normatywnym. W wielu wydawnictwach podkreśla się, że orzeczenie czasownikowe winno być uzgadniane na zasadzie składni realnoznaczeniowej - niezależnie od cech członów szeregu i szyku (np. Stół i / lub / czy taboret stały obok siebie vs. Obok siebie stały stół i / lub / czy taboret), a tylko wyjątkowo forma słowa osobowego może być dostosowana do najbliższego członu. Jednak, jak dowodzą badania empiryczne, takie podejście jest niezgodne ze stanem faktycznym. W rzeczywistości bowiem tylko w jednostkowych wypadkach zwyczaj językowy dopuszcza niemal bezwyjątkową składnię ad sensum (Mąż i żona siedzieli naprzeciwko), zaś o wiele więc znaleźć można przykładów ilustrujących składnię ad formam (Nie Janek, ale Basia czytała najlepiej). Jeszcze więcej zaś występuje zdań z dostosowaniem wariantywnym (Siedzą / siedzi naprzeciwko mąż i żona). W artykule wyliczono wszystkie zbadane typy szeregów, które determinują składnię realnoznaczeniową oraz formalnogramatyczną, scharakteryzowano je formalnie i strukturalnie. Jako swoistą kliszę zamieszczono przykłady szeregów ilustrujących wariantywność akomodacyjną. Przedstawiony materiał można potraktować jak głos w dyskusji na temat preskryptywnych uwag dotyczących składni podmiotu szeregowego, formułowanych w wydawnictwach poprawnościowych. |
|---|