HADİS YORUMCULUĞUNDA BİREYSEL İLMÎ GELİŞİMİN ROLÜ -MEMLÜK ÂLİMİ BEDRUDDÎN EL-AYNÎ ÖZELİNDE-.

This article examines the role of individual scholarly development in the interpretation of hadith, focusing on the Mamluk scholar Bedruddîn el-Aynî. The understanding and interpretation of hadith is an important research topic today, and the individual development process is addressed through el-Ay...

Descripción completa

Detalles Bibliográficos
Publicado en:Dinbilimleri Journal Vol. 25; no. 1; pp. 415 - 448
Autor principal: GÖKÇE, Ferhat
Formato: Artículo
Publicado: Dinbilimleri Journal Mar2025
Materias:
Acceso en línea:Ver este registro en EBSCOhost
Descripción
Sumario:This article examines the role of individual scholarly development in the interpretation of hadith, focusing on the Mamluk scholar Bedruddîn el-Aynî. The understanding and interpretation of hadith is an important research topic today, and the individual development process is addressed through el-Aynî's works. El-Aynî completed his first hadith commentary at the age of 35 and wrote his most important work, "Umdetu’l-Kârî," at the age of 85. During this process, the influence of Cairo's scholarly and cultural environment significantly affected el-Aynî's development in hadith interpretation. The article emphasizes the importance of individual scholarly development in hadith interpretation through el-Aynî's works.
Hadislerin anlaşılması ve yorumlanması meselesi günümüz hadis araştırmalarında üzerinde çokça durulan konuların başında gelmektedir. Söz konusu mesele hadis yorumculuğunun şerhler üzerinde gelişimi ekseninde incelemelere konu olmuştur. Hadis şerhlerinin tarihi süreç içerisindeki gelişimi pek çok çalışmada ele alınmış, bazı araştırmalarda mesele zaman ve dönemlerle sınırlandırarak incelenmiş, çoğu zaman hadis yorumlarını ve yorumculuğunu belirleyen siyâsî, sosyal ve kültürel etkenlerden bahsedilmiş ve böylece özellikle ülkemizde modern dönemlerde şerhler etrafında oldukça kapsamlı bir literatür ve araştırma alanı oluşmuştur. Ancak bir hadis yorumcusunun (şârih) yorumculuğundaki gelişim süreci, içerisinde bulunduğu ilmî-kültürel ortamın onun yorumculuğuna etkisi ve katkısı gibi konular üzerinde fazlaca durulmamıştır. Halbuki hadis yorumculuğunu etkileyen ve belirleyen en önemli husus şârihin ilmî hayatı boyunca edinmeye devam ettiği birikimidir. Bu birikim onun yetiştiği döneme intikal eden ilmî ve kültürel mirâs ile yakından ilgilidir. İşte bu çalışma hadis yorumculuğunun zirvesi sayılan bir dönemde bir Memlük âliminin yorumdaki gelişim serüvenine odaklanmaktadır. Bu memlük âlimi hicrî onuncu asırda dönemin ilim ve kültür merkezi sayılan Memlükler'in merkezi Kahire'de ilmî çalışmalarını sürdüren Buhârî şârihi Bedruddîn el-Aynî'dir (ö. 855/1451). Bu araştırmada Aynî'nin Anadolu'dan başlayıp ve Kahire'de tamamlanan ilim yolculuğundaki gelişim aşamaları ve bunların hadis yorumculuğundaki etkisi hadis şerhlerine tahsis ettiği eserleri üzerinden incelemektedir. Aynî'nin her biri hayatının farklı dönemlerinde yazdığı birini tamamladıktan sonra diğerine geçtiği, gençlik yıllarından yaşlanma dönemlerine kadar telif ettiği 4 hadis şerhi araştırmamıza temel teşkil edecek kaynaklar olmuştur. İlk şerhi ile son şerhi arasında neredeyse Bu çalışmalar göstermektedir ki Aynî, ilim yolunda ilerledikçe yazdığı şerhlerde de bir ilerleme kaydetmiştir.