TÜRKİYE TÜRKÇESİ SÖZ DİZİMİNDE ÖZNE SORUNU- DİL BİLİMSEL BİR YAKLAŞIM.
In this study it has been aimed to present the main reasons of subject problem and relations betwen subject and other levels of syntax, and to suggest linguistic a approach which can be solve the problems such as definition, types and morphem of subject. In Turkish the subject has been described in...
| Publicado en: | Electronic Turkish Studies Vol. 10; no. 12; pp. 295 - 315 |
|---|---|
| Autor principal: | |
| Formato: | Artículo |
| Publicado: |
Electronic Turkish Studies
Summer2015
|
| Acceso en línea: | Ver este registro en EBSCOhost |
| Sumario: | In this study it has been aimed to present the main reasons of subject problem and relations betwen subject and other levels of syntax, and to suggest linguistic a approach which can be solve the problems such as definition, types and morphem of subject. In Turkish the subject has been described in terms of different grammatical and functional relations since the subject has different organic relations betwen levels of language. This apraoch has highly prevented determining real identity. To describe the subject with logical, semantic, pragmatic and syntactic components of language has caused the main problems such as definition, types and morphem of subject. This problems of subject can only be overcomed when the sentence is analyzed in the separate levels of language. In the syntactic level subject is immediate cunstituent that is nominative case in sentence. In the logical level subject can be first or second argument according to voice of verb. In the semantic level subject represents various semantic roles such as agent, experiencer, instigator, causer, patient and theme etc. In the pragmatic level subject can code the focus and topic which are main components of information structure. Türkçe dil bilgisi ve söz dizimi çalışmalarında özneyle ilgili birbirinden oldukça farklı görüşler ileri sürülür. Özne farklı tanım ve yaklaşımların etkisiyle söz dizimi incelemelerinde karmaşık ve içinden çıkılmaz bir hâl almış, çeşitli şekillerde ortaya çıkan bir dil bilgisi sorununa dönüşmüştür. Türkçe söz diziminde öznenin ne tanım ve uygulamalarında ne de öznenin biçim birimi ve türleri konusunda tam bir birlik vardır. Özne belirlenirken çoğu zaman benzer örneklerden benzer sonuçlara gidilmiş, yapılan tanımların dışına çıkacak örneklerden kaçınılmış ya da görmezden gelinmiştir. Türkçede özne dilin farklı düzlemleriyle olan organik ilişkisinden dolayı farklı dil bilgisel ve işlevsel ilişkileriyle betimlenir. Bu yaklaşım öznenin gerçek kimliğini tespit etmeyi hayli zorlaştırmıştır. Öznenin dilin mantıksal, anlam bilimsel, edim bilimsel ve söz dizimsel ilişkileriyle birlikte tanımlanması öznenin tanımı, türleri ve biçim birimi gibi temel sorunların ortaya çıkışına yol açmıştır. Öznenin söz konusu sorunları cümlenin ayrı dil düzlemlerinde değerlendirilmesiyle ancak aşılabilir. Özne söz dizimsel düzlemde cümlenin yalın durum ekli birincil bileşenini ifade eder. Mantıksal düzlemde öznenin fiilin çatısına bağlı olarak birinci ya da ikinci üyelerini yüklenebildiği görülür. Özne anlam bilimsel düzlemde eden, deneyimci, tetikleyici, sebep, etkilenen, konu vs. çeşitli anlamsal rolleri temsil edebilir. Edim bilimsel düzlemde ise özne bilgi yapısının temel unsurları olan odak ve konu bileşenlerini kodlayabilir. |
|---|