Cover Image
QR Code

TÜRKİYE TÜRKÇESİ SÖZ DİZİMİNDE ÖZNE SORUNU- DİL BİLİMSEL BİR YAKLAŞIM.

In this study it has been aimed to present the main reasons of subject problem and relations betwen subject and other levels of syntax, and to suggest linguistic a approach which can be solve the problems such as definition, types and morphem of subject. In Turkish the subject has been described in...

Full description

Published in:Electronic Turkish Studies Vol. 10; no. 12; pp. 295 - 315
Main Author: DOĞAN, Nuh
Format: Article
Published: Electronic Turkish Studies Summer2015
Online Access:View this record in EBSCOhost
fields @attributes:
  recordID: 1
pdfLink:
plink: https://search.ebscohost.com/login.aspx?direct=true&db=hlh&AN=111719521&site=ehost-live
header:
  @attributes:
    shortDbName: hlh
    uiTerm: 111719521
    longDbName: Humanities International Complete
    uiTag: AN
  controlInfo:
    bkinfo:
    jinfo:
      jid:
        13082140
        62RX
      jtl: Electronic Turkish Studies
      issn: 13082140
      maglogo: N
    pubinfo:
      dt: Summer2015
      vid: 10
      iid: 12
      pid: 42583
      pub: Electronic Turkish Studies
    artinfo:
      ui:
        111719521
        10.7827/TurkishStudies.8566
      ppf: 295
      ppct: 20
      formats:
        fmt:
          @attributes:
            type: P
            size: 5.2MB
      tig:
        atl: TÜRKİYE TÜRKÇESİ SÖZ DİZİMİNDE ÖZNE SORUNU- DİL BİLİMSEL BİR YAKLAŞIM.
      aug:
        au: DOĞAN, Nuh
        affil: Yrd. Doç. Dr., Ordu Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü
      sug:
      keyword:
        functional relations of subject
        levels of syntax
        Problem of subject
        reasons of subject problem
        Özne sorunu
        özne sorunun nedenleri
        öznenin işlevsel ilişkileri
        söz diziminin düzlemleri
      ab:
        In this study it has been aimed to present the main reasons of subject problem and relations betwen subject and other levels of syntax, and to suggest linguistic a approach which can be solve the problems such as definition, types and morphem of subject. In Turkish the subject has been described in terms of different grammatical and functional relations since the subject has different organic relations betwen levels of language. This apraoch has highly prevented determining real identity. To describe the subject with logical, semantic, pragmatic and syntactic components of language has caused the main problems such as definition, types and morphem of subject. This problems of subject can only be overcomed when the sentence is analyzed in the separate levels of language. In the syntactic level subject is immediate cunstituent that is nominative case in sentence. In the logical level subject can be first or second argument according to voice of verb. In the semantic level subject represents various semantic roles such as agent, experiencer, instigator, causer, patient and theme etc. In the pragmatic level subject can code the focus and topic which are main components of information structure.
        Türkçe dil bilgisi ve söz dizimi çalışmalarında özneyle ilgili birbirinden oldukça farklı görüşler ileri sürülür. Özne farklı tanım ve yaklaşımların etkisiyle söz dizimi incelemelerinde karmaşık ve içinden çıkılmaz bir hâl almış, çeşitli şekillerde ortaya çıkan bir dil bilgisi sorununa dönüşmüştür. Türkçe söz diziminde öznenin ne tanım ve uygulamalarında ne de öznenin biçim birimi ve türleri konusunda tam bir birlik vardır. Özne belirlenirken çoğu zaman benzer örneklerden benzer sonuçlara gidilmiş, yapılan tanımların dışına çıkacak örneklerden kaçınılmış ya da görmezden gelinmiştir. Türkçede özne dilin farklı düzlemleriyle olan organik ilişkisinden dolayı farklı dil bilgisel ve işlevsel ilişkileriyle betimlenir. Bu yaklaşım öznenin gerçek kimliğini tespit etmeyi hayli zorlaştırmıştır. Öznenin dilin mantıksal, anlam bilimsel, edim bilimsel ve söz dizimsel ilişkileriyle birlikte tanımlanması öznenin tanımı, türleri ve biçim birimi gibi temel sorunların ortaya çıkışına yol açmıştır. Öznenin söz konusu sorunları cümlenin ayrı dil düzlemlerinde değerlendirilmesiyle ancak aşılabilir. Özne söz dizimsel düzlemde cümlenin yalın durum ekli birincil bileşenini ifade eder. Mantıksal düzlemde öznenin fiilin çatısına bağlı olarak birinci ya da ikinci üyelerini yüklenebildiği görülür. Özne anlam bilimsel düzlemde eden, deneyimci, tetikleyici, sebep, etkilenen, konu vs. çeşitli anlamsal rolleri temsil edebilir. Edim bilimsel düzlemde ise özne bilgi yapısının temel unsurları olan odak ve konu bileşenlerini kodlayabilir.
      pubtype: Academic Journal
      doctype: Article
      src: R
    language: Turkish
    refInfo:
    copyright:
      @attributes:
        flag: Y
      custom: Copyright of Electronic Turkish Studies is the property of Electronic Turkish Studies and its content may not be copied or emailed to multiple sites without the copyright holder's express written permission. Additionally, content may not be used with any artificial intelligence tools or machine learning technologies. However, users may print, download, or email articles for individual use.
      item: Electronic Turkish Studies
      holder: Electronic Turkish Studies
      dt:
        @attributes:
          year: 2015
    holdings:
      @attributes:
        islocal: N